Öncelikle bugüne kadar hiçbir şeyin yapılmadığını kabul edelim. Bakkal esnafı korumasız bırakılmış, kuvvetli perakendeciler arasında kaderine terk edilmiştir.

Oysa hem devlet, hem de esnaf odalarınca yapılacak birçok şey vardır.

Bunlardan ilki eğitimdir. Zira yeryüzünde en zor yönetilecek ticarethane bakkaldır. Hem satış alanı, hem de mali imkan olarak sınırlı kaynak zorlamaktadır girişimcisini. Dolayısıyla en fazla bilgi ve beceri gerektiren satış noktası olduğu için ve ekiplerini devamlı geliştiren büyük rakipler karşısında varlığını devam ettirebilmesi için eğitim öncelikli ihtiyacıdır.

Bakkala, mütevazi şartlarda görsel düzenlemesini ve alan yönetimini nasıl yapacağı anlatılmalıdır. Raf için seçeceği markaya ve ambalaj türüne nasıl karar vereceği öğretilmelidir. Daha iyi uygulamalar için yapması gereken gözlemlere ve kıyaslamalara alıştırılmalıdır.

Yeter mi? Elbette yetmez. İmkanlarınında artırılması için uzun vadeli ucuz kredilerle desteklenmesi gerekir.

En büyük görev; Türkiye Esnaf ve Sanatkarlar Konfederasyonu’na (TESK) düşmektedir. Bütün dünyada olduğu gibi büyük tedarikçilerin eğitim ve donanıma sponsor olması merkezi olarak sağlanabilir. 113.000 şubeye sahip bir meslek oluşumunun bunu sağlayamaması düşünülemez bile. Bir adım daha ileri gidersek; Konfederasyon’un kuracağı bir satınalma şirketinin, bakkalın ençok sattığı 100 temel ürünü ülke genelinde yıllık anlaşmalarla bağlaması hiç de zor değildir.

Sayın Palandöken, sık sık “tek üründe tuzak kuruluyor” diye büyük marketlerden şikayet ediyor. Aynı aksiyonu merkezi olarak bakkala yaptırmak çok mu zordur?

Fiyatlar ve promosyonlar şirket merkezi ile, teslimatlar ise şube sayılan her bir bakkal ile çözülebilir. Bugünün teknolojik imkanları ile 113.000 bakkalın bölgesel veya ülke genelindeki satış tonajını takip etmek (sadece 100 üründe) merkezi yönetim tarafından hiç de zor olmaz. Miktara göre pazarlık hedefe götürür ve rekabetteki korumasızlığı önemli ölçüde azaltır.

Çözümü mümkün olmayan konulara odaklanıp, boşa vakit harcamaktan da kaçınılmalıdır. ‘Büyük Mağazalar Yasa Tasarısı’ndaki hafta sonu tatili asla çıkmaz. Zira büyük perakendeciler haftalık cirolarının yarısını hafta sonunda gerçekleştirmektedirler.

Yaptıkları baskılar; maalesef bakkala bu avantajı sağlayamaz.

Kurtuluşa ait çözüm; sadece çatı kuruluşu olan TESK’in hamlelerine bağlıdır.